Draaiorgels nu officieel deel van de Nederlandse cultuur

, Carolien den Boer

Op de hoek van de straat staat een draaiorgel, de klanken van de muziek doordringen de winkels er omheen. De orgeldraaier schudt met het koperen bakje zodat de muntjes rinkelen, voorbijgangers worden om een bijdrage gevraagd. Een enkeling stopt even, graait in de portemonnee en stopt een paar centen in het bakje. Om vervolgens weer de pas te versnellen en door te gaan met hun eigen bezigheden.

Elke weekend is dit tafereel te zien in het Nederlandse straatbeeld. Zo’n 75 tot honderd draaiorgels worden dan in winkelstraten en op dorpspleinen opgesteld. Een draaiorgel is een oer-Hollands muziekinstrument met orgels, waar uit meerdere afzonderlijke pijpen lucht doorheen stroomt. Door aan een draaiwiel te draaien, gaat het orgel spelen. Als men vervolgens aan het orgelwiel gaat draaien, komt de blaasbalg in beweging. Dit zorgt voor de lucht en daarmee muziek.

Immaterieel erfgoed

Afgelopen weekend zijn draaiorgels op een lijst met immaterieel erfgoed gezet. Dit is voornamelijk een teken van waardering. De orgeldraaiers zijn er blij mee, omdat het bijdraagt aan het in leven houden van de draaiorgelcultuur.

De orgeldraaiers zelf laten weten dat niet iedereen de vrolijke muziek kan waarderen. Zo houden ze er zelf rekening meer om regelmatig op een andere plek te gaan staan. Om het half uur wordt het draaiorgel op een andere plek opgesteld. “Mensen moeten ook niet moe van je worden en ook voor mijzelf is het wel lekker om niet steeds op dezelfde plek te staan,.” vertelt Zico van Pareen in het Parool.

Maar de erkenning van het draaiorgel doet veel bij de liefhebbers. "De orgels zijn materieel erfgoed, maar het hele cultuurtje, het op straat draaien met een draaiorgel dat is immaterieel erfgoed", stelt Frans Campagne, lid van de Kring van Draaiorgelvrienden tegenover RTV Utrecht. "Ik vind het fantastisch dat we op de immateriele erfgoedlijst komen. Hiermee kunnen we een stukje zekerheid geven aan de nieuwe generatie, zodat de draaiorgels niet verloren gaan."