De Iraakse hoofdstad Bagdad en andere steden in het land zijn sinds het begin van deze maand getuige geweest van een grote protestbeweging. Demonstranten werden steeds bozer toen ze het doelwit werden van de veiligheidstroepen, waarbij meer dan 100 mensen werden gedood en duizenden gewond raakten.

De protesten, die voor nu zijn gestopt, werden geleid door groepen jonge mensen zonder banden met politieke partijen in het land. Het motief voor deze beweging is om te protesteren tegen de slechte economische situatie in Irak. In het begin van de protestbeweging eisten ze meer werkgelegenheid, verbeterde openbare diensten en de strijd tegen corruptie in het Iraakse staatsapparaat. De strijd tegen corruptie is een van de belangrijke eisen van de Irakezen, omdat de burgers dagelijks leven te midden van de administratieve en economische corruptie. De internationale organisatie "Transparency International" heeft Irak geclassificeerd als een van de meest prominente landen in de wereld die wordt geplaagd door corruptie.

‘Net in Nederland’ sprak met de in Nederland wonende Mohammad Al Amin (48 jaar) over wat er volgens hem in Irak aan de hand is. "Een nieuwe generatie Iraakse jongeren is niet langer overtuigd van de Iraakse politieke retoriek." Hij wijst er op dat deze generatie grote offers heeft gebracht, omdat ze hebben meegevochten en Islamitische Staat uit Irak hebben verdreven.

 Al Amin, dichter en journalist, kwam 20 jaar geleden als vluchteling naar Nederland vanwege zijn verzet tegen het regime van Saddam Hussein. Hij vertelt dat de heersende politieke elite in Irak het sektarische conflict heeft uitgebuit om de controle over het land te consolideren, de mensen te marginaliseren en hun legitieme rechten te ontnemen. Maar deze jonge generatie, die de dictatuur van Saddam Hussein niet heeft meegemaakt, " ontdekte de regels van het politieke spel, gebaseerd op sektarische divisies, die niet alleen een wapen zijn dat wordt gebruikt door extremistische terroristische groeperingen, maar ook een wapen van de heersende elite om het Iraakse volk te controleren."

De Iraakse premier Adel Abdul Mahdi zei dat hij de stem van de demonstranten had gehoord en beloofde aan hun legitieme eisen te voldoen. De Iraakse ministerraad heeft een pakket beslissingen genomen. Mahdi zei ook dat er voorstellen zijn voor een pakket wettelijke, financiële en administratieve hervormingen. "We zullen ondersteunende projecten bespreken en leningen toewijzen aan kleine projecten."

De demonstranten verwierpen deze voorstellen en vonden dat de reactie van de regering niet op het niveau van de gebeurtenissen lag. Zij vinden dat het geen duidelijke stappen naar hervormingen bevatte, maar los van de realiteit stond. Ze zijn niet overtuigd. Mohammad Al Amin benadrukt ook dat de huidige regering niet oprecht is in haar beloften. “Als de regering echt eerlijk is, moet ze als eerste stap de moordenaars van Iraakse demonstranten voor het gerecht brengen. Alles wat de regering heeft gezegd, zijn leugens en is al herhaald door vorige regeringen. Maar geen enkele regering heeft zich aan deze belofte gehouden.” Ter bevestiging van hun eisen lanceerden de Irakezen oproepen op sociale media om op 25 oktober de demonstraties te hervatten.

Wat is de oplossing?

Er is geen oplossing in zicht. De situatie is gecompliceerd door het gebruik van geweld door groepen die ook openbare voorzieningen hebben vernietigd. En door het schieten door gewapende groepen op de demonstranten. Een van de huidige eisen van de demonstranten is ook de omverwerping van de huidige regering, die nog steeds weigert de legitimiteit van deze eis te erkennen. Veel Irakezen geloven dat er twee stappen nodig zijn om het vertrouwen weer terug te winnen. Mohammad Al Amin maakt duidelijk: “Om de moordenaars van demonstranten voor het gerecht te brengen en dat er echt stappen genomen moeten worden die leiden naar een civiele staat die niet gebaseerd is op sektarische quota. Maar dit zal niet snel bereikt worden, het is een strijd die nog vele jaren kan duren.”