De verschillende vormen van antibioticaresistente bacteriën zijn nog steeds wereldwijd een groot probleem, maar in Nederland is het volledig onder controle. Uit onderzoek van medisch microbioloog Wouter Rottier van het UMC Utrecht blijkt dat als mensen hier infecties oplopen door resistente bacteriën, het sterftecijfer niet hoger is dan bij infecties die nog wel te bestrijden zijn met antibiotica.

Nederland en de Scandinavische landen hebben al jaren een voorbeeldfunctie op het gebied van antibioticagebruik en antibioticaresistentie. Er wordt hier verhoudingsgewijs weinig antibiotica voorgeschreven door artsen. Ook is de omvang van de antibioticaresistentie relatief beperkt. Bij veelvuldig gebruik van antibiotica kunnen bacteriën er namelijk ongevoelig, resistent voor worden. Dat leidt ertoe dat de antibiotica niet meer werken

“Voor die vormen hebben we nog altijd goede antibiotica voorhanden. Bovendien zorgen de microbiologische laboratoria in Nederland voor een snelle diagnose en krijgen mensen die een infectie hebben met een resistente bacterie heel snel de juiste antibiotica."

Microbioloog Wouter Rottier van het UMC Utrecht

Strikt beleid

Om te voorkomen dat antibioticaresistentie in Nederland een groter probleem zou kunnen worden, wordt er een heel strikt beleid gevoerd. Patiënten die naar Nederlandse ziekenhuizen komen, worden daar vóór opname ondervraagd over eventuele bezoeken aan buitenlandse zorginstellingen. Als die er geweest zijn, worden die patiënten in eerste instantie in isolatie opgenomen. Tot blijkt dat ze geen resistente bacteriën of vervelende virussen bij zich hebben. Hetzelfde geldt bijvoorbeeld voor varkens- en kippenboeren en hun familieleden.

Syriërs en antibiotica

Veel nieuwkomers komen uit landen waar gemakkelijk antibiotica te krijgen is. En dat is dus anders in Nederland. Hier wordt pas bij vergevorderde ziekte of infectie veroorzaakt door een bacterie antibiotica voorgeschreven. Daardoor hebben veel nieuwkomers het idee dat ze veel moeten lijden, zowel fysiek als psychisch, voordat ze de medicatie krijgen. Er is dan ook niet veel begrip voor het Nederlandse medische beleid. Volgens het recente Nederlandse onderzoek ‘Syriërs in Nederland’ van het SCP, vindt ruim de helft van de ondervraagde Syriërs dat zij niet altijd de antibiotica voorgeschreven krijgen die ze nodig hebben.

Tot nu zijn Syriërs in Nederland  niet gewend geraakt aan dit Nederlandse medische beleid in het beperkte gebruik van antibiotica. Er is dan ook veel ontevredenheid over dit beleid.

Waakzaam blijven

Overigens wordt maar een kleine minderheid van het aantal infecties dat optreedt veroorzaakt door resistente bacteriën, mede omdat het in Nederland dus goed lukt om de verspreiding van zulke bacteriën beperkt te houden. Toch is het volgens Rottier van belang om waakzaam te blijven. "Want de ernstiger vormen van antibioticaresistentie die nu in andere landen voorkomen, kunnen ook naar Nederland komen."

Reservemiddelen

Wel duurt het bij infecties door resistente bacteriën langer voor de juiste antibiotica ingezet worden. Maar als een patiënt met een ernstige infectie bij een arts komt zal die meteen beginnen te behandelen met een middel dat hij kiest op basis van het ziektebeeld en zijn ervaring, het zogeheten empirisch behandelen.

Vaak kiezen artsen dan voor zogeheten breedspectrum antibiotica die veel ziekteverwekkende bacteriën bestrijden, maar ook veel nuttige bacteriën doden en vaak ook meer bijwerkingen hebben. Bovendien dragen ze meer bij aan het ontstaan van antibioticaresistentie dan smalspectrum antibiotica.

Bij empirisch behandelen worden ook vaker dan nodig reservemiddelen ingezet. Rottier wil dat artsen meer factoren meewegen om te bepalen welk antibioticum een patiënt met een ernstige infectie moet krijgen. Dat zou volgens hem het aantal keren dat ten onrechte een reservemiddel wordt ingezet terugdringen.