Salafisme is een hot topic in Nederland. Maar er is een verkeerd beeld van de stroming. Dat schrijven onderzoekers in een rapport en een opiniestuk dat deze week verscheen. Het rapport is geschreven door onderzoekers van het Verwey-Jonker Instituut en Universiteit Leiden, in opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Bibi Berenschot

Bibi Berenschot

Salafisten zijn conservatieve moslims die religieuze teksten zo letterlijk mogelijk interpreteren, om een zo zuiver mogelijke islam te krijgen. Vaak worden ze als een gevaar voor de Nederlandse samenleving gezien. Maar de meerderheid van de salafisten wil niks ingrijpend veranderen aan de samenleving en sluit zich er ook niet voor af, blijkt uit het onderzoek. Ze proberen juist steeds meer een middenweg te vinden tussen hun geloof en de maatschappij.  

De onderzoekers vinden dat er een te eenzijdig beeld van salafisme wordt geschetst. Ze vinden dat er meer aandacht moet komen voor de overlap tussen salafisme en andere vormen van de islam. Ook is er te weinig bekend over de invloed die de maatschappij en salafisme op elkaar hebben. Zo zouden mensen hun toevlucht zoeken in salafisme omdat de Nederlandse samenleving negatief tegenover moslims staat. Daardoor krijgt die samenleving een negatiever beeld van de islam, en loopt dit proces in een cirkel.

Het rapport ontkent niet dat er salafisten zijn die een gevaar vormen voor de Nederlandse rechtsstaat, maar de meeste gedragen zich vergelijkbaar met orthodoxe christenen en joden in Nederland. Ze willen ruimte hebben om hun geloof te beoefenen, maar willen de samenleving waarin ze leven niet ingrijpend veranderen en gebruiken ook geen geweld.

Het salafisme bleek vooral aantrekkelijk voor jongeren die rondlopen met vragen over zichzelf, de maatschappij of de islam. Salafistische predikers bieden namelijk duidelijke antwoorden op deze vragen. Ook voelen jongeren zich op hun gemak door het sterke broederschap in de groep.

Uit het onderzoek wordt duidelijk dat er binnen het salafisme veel diversiteit is. Sommige salafisten zijn meer betrokken bij de samenleving dan anderen. Verder zijn sommigen wel bereid de wet te overtreden en anderen niet.

 

De onderzoekers raden daarom in de NRC aan om te stoppen met het gebruik van het woord salafisme. De manier waarop de term op dit moment gebruikt wordt klopt niet met de realiteit, en is daarom niet meer nuttig. Ze raden aan om specifieker te zijn in het benoemen van groepen moslims. Je kan bijvoorbeeld onderscheid maken tussen conservatieve en strenge moslims, of moslims die de wet overtreden door geweld te gebruiken of te discrimineren.

Wat vind jij? Is het nuttig om de term ‘salafisme’ niet meer te gebruiken?

Hier kan je het rapport lezen en hier het opiniestuk in de NRC.