September in Zwolle...

, Column door: Hazem Darwiesh

Deze week kleurde Zwolle door de zon in één enkele kleur: de kleur van een gele citroenschil die af en toe wordt vertroebeld door de schaduw van enkele verdwaalde wolken. De zon houdt deze citroengele kleur: van het moment van haar opkomst tot zonsondergang.

Hazem Darwiesh: redacteur bij Net in Nederland

Hazem Darwiesh: redacteur bij Net in Nederland

De lucht van de stad, de bakstenen, de daken van de oude huizen en de trottoirs die bedekt zijn met bruine bladeren, alles is ondergedompeld in deze kleur. Terwijl ik in het centrum van de stad loop om te winkelen hoor ik het geritsel van de bladeren onder de wielen van de jeugd die naar school fietst. Ze verbreken de stilte met hun lawaai.

Dan ontmoet ik toevallig mijn oude buurvrouw. Zij vertelt vandaag weer over haar zomervakantie in Italië. De oude buurvrouw gebruikt verschillende grote woorden om haar mooie, prachtige vakantie te beschrijven. En ik ... ik concentreer me niet op wat zij vertelt. Ik denk aan de gele bladeren onder de enorme boom vlakbij café Het Refter in Zwolle. Elk jaar, in september, is dit de eerste boom in de binnenstad die geel kleurt.

Over welk Italië en welke zomer vertelt deze buurvrouw? Het is nu september. Ik ben uitgeput en kan mijn hoofd niet bij haar zomerse gesprekken houden. Ik loop haastig door, weg van de oude buurvrouw. Ik vervolg mijn weg en denk na over de bijzonderheden van het weer om me heen.

“Toen ik pas in Zwolle was, was het ook september. Toen ik van Aleppo naar Istanbul trok, was het ook september. Aleppo is ver weg en Istanbul ook. Alleen Zwolle is hier.”

Het is september, denk ik nog een keer. Als ik denk, denk ik dan weer aan Aleppo? Mijn geboortestad zal me dan vullen met afbeeldingen van haar september en haar herfst. Dan zal ik de herfstbeelden hier en daar vergelijken.
 
Ik zal denken dat alles er zoeter en mooier was. En ik zal mijn broer die maanden geleden stierf missen en me herinneren hoe we vroeger begin september samen naar school gingen. Verder niets. En ik zal me de mensen die hier, in Zwolle leefden voorstellen. Hoe leefden zij in september. Met welke vreugde en verdriet? En ik zal gaan ....

Toen ik pas in Zwolle was, was het ook september. Toen ik van Aleppo naar Istanbul trok, was het ook september. Aleppo is ver weg en Istanbul ook. Alleen Zwolle is hier. Tot wanneer? Niemand die het weet!

“In de film woon ik in Aleppo. Het meeste speelt zich af in het klooster van de Franciscanen met de school en buurt eromheen.”

Ik zit in het café aan een tafeltje, eromheen staan rode stoelen. De klokken van de basiliek luiden. Wanneer de klokken luiden begint de laatste scene. Ik heb het gevoel dat ik in een film zit. Waar heb ik deze film gezien? Wat was het einde?

In de film woon ik in Aleppo. Het meeste speelt zich af in het klooster van de Franciscanen met de school en buurt eromheen. Daar in september, waar de gele en bruine bladeren het schoolplein en de straten rond de kerk vullen. En ik?

Ik, als kind, sta aan de schooldeur in een blauwe trui. Ik eet sesamkoekjes en wacht tot de bus of een familielid me naar huis brengt. In deze scene zijn er de ogen van de non met haar strenge blik. Ze verwijt mij dat ik koekjes eet, op deze manier en op dit tijdstip.

“Het is niet om het weer. Het is om het zware verleden.”

Er zit lange tijd zijn tussen deze september en de september waarop ik Aleppo verliet. In die laatste september zijn er de ogen van mijn moeder. Op de ochtend van mijn vertrek zat zij op de rand van mijn bed. Ze wenste dat ik mijn besluit om te vertrekken wijzigde en dat ik bij haar en de stad met haar oorlog zou blijven. Tot de laatste steen.

Maar ik ben toch vertrokken? Om hier in Zwolle op de rode stoelen van café De Hete Brij te zitten. Luisterend naar de kerkklokken. Nadenkend over de herfst. En die hele film gaat ontspannen door mijn hoofd, van het begin tot het einde. Hoe eindigt deze film? Eigenlijk eindigt niets. Alle dingen beginnen en blijven opnieuw beginnen. Het veranderen van plaatsen en mensen eindigt niet.

De zon met haar citroenkleur verdwijnt. Het regent, lichte motregen. Ik verlaat de film en vraag om koffie. Ik open de laptop, begin deze column te schrijven en ik denk dat wij in september de prijs voor het omgekeerde leven betalen. Aan het begin van elk jaar denken we dat wij op weg zijn naar een nieuwe pagina in ons leven. Maar september komt en we bevinden ons nog steeds in dezelfde vicieuze cirkel van elk jaar. Ik kijk naar de regenachtige straten en in mijn hoofd zingt Fairuz: “Het is niet om het weer. Het is om het zware verleden.”