De cao staat voor collectieve arbeidsovereenkomst (cao), dit is een schriftelijke overeenkomst waarin alles over de arbeidsvoorwaarden staat, zoals werktijden, salaris en vakantiedagen. Deze afspraken zijn gemaakt tussen werkgevers of werkgeversorganisaties en de werknemers. Om goede afspraken te kunnen maken die voordelig zijn voor de werknemers, verenigen zij zich in werknemersorganisaties of vakbonden. Want met meer mensen sta je sterker.

Wat is het verschil tussen de cao en mijn eigen contract?

Wanneer je ergens gaat werken teken je een contract. Hierin staan ook afspraken over je salaris en de hoeveelheid vakantiedagen. Toch is er een verschil met de cao. Een cao zijn algemene afspraken die voor de hele branche gelden, dit is het minimale wat een werkgever zijn werknemers moet bieden. Maar als jij bijvoorbeeld hoger salaris wil dan in die collectie arbeidsovereenkomst staat, kun je hier over onderhandelen. Dit wordt dan vastgelegd in jouw persoonlijke contract.

Heeft mijn baan een cao?

De meeste beroepen in Nederland hebben een cao. Vaak staat in het arbeidscontract onder welke cao je valt. Als het er niet instaat, kun je dat vragen bij de werkgever of bij de afdeling personeelszaken. De cao kan gelden voor een hele beroepsgroep. Er is bijvoorbeeld een cao voor de horeca, schilders, en huisartsen. Maar het kan ook zijn dat er voor een bedrijf een aparte cao hebben, zo hebben de HEMA en KLM zelf afspraken gemaakt met hun werknemers.

Ook als je via een uitzendbureau werkt is er een cao, de uitzendkrachten cao. Stel dat je via een uitzendbureau in de horeca werkt, val je niet onder de horeca cao maar onder de uitzendbureau cao. Als je via hetzelfde uitzendbureau daarna in een kledingwinkel gaat werken heb je dus nog steeds dezelfde cao.

Onderhandelen voor nieuwe cao

Een cao is meestal een of twee jaar geldig. Als de cao afloopt is het tijd om te onderhandelen over nieuwe voorwaarden, zoals een hoger loon, betere regels voor overwerken en zwangerschapsverlof. Soms kan het lang duren voor de werkgevers en werknemers het eens zijn over een nieuwe cao. Als een cao al is afgelopen, maar er nog geen nieuwe afspraken zijn gemaakt dan blijft de oude cao geldig. Je zit dus nooit zonder cao, en je werkgever kan je niet ineens een veel lager loon gaan geven.

Als werkgevers geen gehoor willen geven aan de eisen van de werknemers, kan het zo ver komen dat werknemers gaan staken. Zo heeft in september het KLM-grondpersoneel af en toe het werk neergelegd om een hoger loon te eisen.

Wat betekent ‘salaris conform cao’?

In vacatures staat vaak dat het salaris dat wordt geboden ‘cao-conform’ of ‘marktconform’ is. Er staat dan vaak geen toelichting bij over wat het salaris dan precies is. Met marktconform en cao-conform wordt bedoeld dat het salaris dat je bij dit bedrijf zal krijgen gelijk is met wat er in de cao is afgesproken, of wat andere soort gelijke bedrijven bieden.

Als je wilt weten wat het salaris zou zijn, moet je dit zelf opzoeken. Je kan bijvoorbeeld andere vacatures opzoeken van soortgelijke banen, het kan zijn dat daar wel het salaris wordt genoemd. Ook kan je op caowijzer.nl/internet de cao opzoeken en kijken wat het salaris is dat hierin staat.

Werkervaring en loonschalen

Toch krijgt niet iedereen binnen een bedrijf hetzelfde salaris, dit is afhankelijk van de werkervaring en de loonschaal. De loonschaal wordt bepaald door welke functie je krijgt binnen een bedrijf. Een leidinggevende verdient meer dan de uitvoerders, ook als ze even veel uur werken. Een manager van een supermarkt zit dus in een hogere loonschaal dan een vakkenvuller.  

Ook het aantal jaren ervaring heeft invloed op de schaal waarin je wordt geplaatst. Ervaring is niet alleen hoelang je al in een sector werkt, maar ook je opleidingsniveau. Als je bij een nieuwe baan begint hoef je niet altijd bij de ‘0 jaren ervaring’ te beginnen. Je kan onderhandelen over bij hoeveel ervaringsjaren je wordt ingeschaald. Elk jaar ga je vervolgens een trede omhoog, en ga je dus iets meer verdienen per jaar.

Geen cao

Ongeveer 20% van de werkende Nederlanders heeft een baan die niet onder een cao valt. Dit kan zijn als er voor jouw werkgever geen cao is opgesteld. Dan moet je met je werkgever alle arbeidsvoorwaarden overleggen. Vaak heeft de werkgever dan een standaardcontract, maar je kunt altijd onderhandelen. Belangrijk is dat het contract wel aan de algemene Nederlandse arbeidswetgeving moet voldoen. Je kan dus niet minder dan het minimum verdienen, of meer uren op een dag werken dan is toegestaan.