Zwartwerken: niet in jouw belang

, Basel Aal Bannoud

90% van de nieuwkomers keurt zwartwerken af. Maar in de praktijk komt het wel veel voor. Er zijn natuurlijk veel redenen waarom mensen dit doen. Maar er zijn ook veel misverstanden en onjuiste ideeën rond dit onderwerp. Hier proberen wij om de meeste gestelde vragen die nieuwkomers over zwartwerken hebben te beantwoorden.

Wat is zwartwerken?

Loon waarover geen loonheffing is ingehouden wordt zwart loon genoemd. Vaak is hier sprake van fraude. De werknemers krijgen loon betaald zonder dat de werkgever de overheid dat laat weten.

Zwartwerken is het tegen betaling verrichten van arbeidsactiviteiten waarbij de werkgever en de werknemer geen belasting en sociale zekerheidspremies afdragen.

Waarom werken mensen zwart?

Een reden voor het niet afdragen van loonheffingen kan zijn dat de werknemer illegaal in het land verblijft. Uiteraard kan de werkgever dan geen melding maken van de loonbetaling, aangezien hij de werknemer zou verliezen door uitzetting en zelf beboet zou worden.

Maar meestal gaat het om geld. Heb je een baan in loondienst, dan ben je wettelijk verplicht belasting en sociale premies te betalen. Dit wordt ingehouden op je brutoloon en wat overblijft krijg je op je rekening gestort, dat is het nettoloon. Daardoor is je nettoloon altijd een stuk lager dan je brutoloon. Werk je zwart, dan krijg je je loon vaak contant uitbetaald. Op de korte termijn is dat dus voordelig.  Want als je geen belasting en premies betaalt, valt je loon hoger uit. Ontvang je een uitkering en werk je daarnaast ook nog zwart, dan wordt je gecombineerde inkomen hoger dan wat je op een legale manier zou kunnen verdienen.

Wat zijn de risico's?

Zwartwerken is wettelijk verboden. Doe je het toch, dan riskeer je veel:

  • Als de Belastingdienst er achter komt dat je zwart werkt, dan moet je alsnog alle belastingen en premies betalen over je zwart verdiende salaris. Bovendien krijg je een flinke boete.
  • Werk je zwart en ontvang je een uitkering zoals de bijstand of de WW, dan kun je een boete krijgen. Ook kun je geschorst worden als werkloze. Er is een grote kans dat je ook je uitkering moet terugbetalen. Als de fraude heel groot is, loop je het risico op een strafblad.
  • Je draagt geen sociale premies af, dus je bouwt bijvoorbeeld ook geen pensioen op.

Is zwartwerken populair in Nederland?

Het mag niet, maar toch werkt zo’n 10% van de werknemers zwart. In sommige sectoren is dat ook wel erg verleidelijk, want als jij alleen legaal aan de slag wilt, staan er 10 anderen in de rij die dat zwarte baantje wél aanpakken.

Uit onderzoek van het CBS blijkt dat vooral in de horeca en recreatie veel zwart wordt gewerkt. Bovendien zijn het vooral jongeren tot 25 jaar die bijklussen zonder belasting en premies te betalen. Maar ook in andere sectoren en bij oudere werknemers komt het voor. In Nederland wordt in de meeste huishoudens een werkster ‘zwart’ betaald. De lagere prijs is dan vaak de belangrijkste reden om daarvoor te kiezen.

Zwartwerken naast het ontvangen van een uitkering

Het betalen van belastingen lijkt een ingewikkeld en soms oneerlijk systeem te zijn. Maar in de kern is de belastingwetgeving een vorm van sociale solidariteit, waarbij degenen die werken een deel van hun inkomen bijdragen om degenen die geen werk hebben of niet kunnen werken te helpen.

Als je een uitkering ontvangt en je werkt daarnaast zwart erbij, dan betekent dat dat je van de voordelen van het systeem wil genieten, zonder eraan deel te nemen.

Wie die een baan van 40 uur per week heeft, verdient net zo veel geld als wat je van een uitkering ontvangt. Daarom wil niemand werken, want hij zal aan het eind van de maand sowieso hetzelfde bedrag krijgen.”

Hussam A / op onze Facebook pagina

Zwartwerken onder nieuwkomers

Uit een poll op de Facebook pagina van Net in Nederland waaraan meer dan 1000 nieuwkomers hebben deelgenomen, bleek dat zo’n 90% van hen zwartwerken afkeurt. De vraag is natuurlijk of het afkeuren ook betekent dat het niet gebeurt. Theorie en praktijk gaan niet altijd samen. Maar de cijfers zeggen toch dat een groot percentage nieuwkomers tegen het fenomeen van zwartwerken is.

Hierbij bespreken we een paar opvallende comments:

Hussam A: Wie die een baan van 40 uur per week heeft, verdient net zo veel geld als wat je van een uitkering ontvangt. Daarom wil niemand werken, want hij zal aan het eind van de maand sowieso hetzelfde bedrag krijgen.”

Mohammed F: “Degene die zwart werkt denkt dat hij slim is. Maar dat is hij niet. Hij bouwt geen pensioen op en hij krijgt geen vergoeding als hij een ongeluk op zijn werkplek heeft.”

Veel nieuwkomers begrijpen het concept van pensioen in Nederland niet zo goed. Iedereen heeft recht op een AOW uitkering, zodra de pensioenleeftijd is bereikt. Maar als je zelf ook pensioen heb opgebouwd, krijg je veel meer geld elke maand. Dit komt dan bovenop de AOW uitkering.

Zwartwerker melden

Iemand met 'n bijstandsuitkering mag € 202,- per maand bijverdienen. Heeft iemand een bijstandsuitkering en wordt er meer dan € 202,- per maand bijverdiend en niet opgegeven, dan kan je dit melden via Meld.nl hier:
https://meld.nl/melding/fraude-melden/zwartwerken/

Je kunt kiezen tussen het melden van een ‘zwartwerker’ of een ‘werkgever’. En je kunt het melden natuurlijk anoniem doen.