Wie niet veilig is in eigen land, kan in Nederland asiel aanvragen. Deze asielaanvraag wordt behandeld door de IND. Dat geldt voor iedere asielaanvraag, dus ook als het niet de eerste keer is dat iemand asiel aanvraagt.

Wie komen er in aanmerking voor asiel?

Asielzoekers hebben verschillende redenen om hun land te verlaten. Soms verwachten zij in Nederland een beter economisch perspectief. Hoe begrijpelijk ook, op hen is de bescherming die de internationale verdragen bieden niet van toepassing. Die is bedoeld voor mensen die te vrezen hebben voor vervolging op basis van nationaliteit, etniciteit, religie, politieke overtuiging of omdat zij tot een bepaalde groep behoren. Ook biedt Nederland asielzoekers bescherming als zij in hun eigen land te vrezen hebben voor een onmenselijke behandeling, of als zij uit een oorlogssituatie komen.

Op welk moment kun je asiel aanvragen?

De meeste vreemdelingen die op de vlucht zijn, vragen direct asiel aan. Hun asielaanvraag wordt dan ook zo snel mogelijk na hun komst in Nederland door de IND behandeld. Nederland kent een zorgvuldige asielprocedure, waarin er volop ruimte is om het hele vluchtverhaal, met alle informatie die daarbij relevant is, naar voren te brengen. Het is  belangrijk dat alle relevante informatie gelijk in de (eerste) asielprocedure naar voren wordt gebracht. Op die manier kan  alle informatie worden meegewogen in de (eerste) asielprocedure, maar ook in een eventueel beroep of hoger beroep.  Hoewel de eerste asielprocedure dus uitgebreid en volledig is, is dat niet het enige moment dat iemand asiel kan aanvragen. Op ieder moment tijdens het verblijf in Nederland  kan iemand asiel aanvragen. Zelfs als iemand al bijna op het punt staat te vertrekken. Er is geen limiet aan het aantal asielverzoeken dat iemand mag indienen.

Wat zijn redenen om een herhaalde asielaanvraag in te dienen?

Omdat elke aanvrager uniek is, wordt elk verhaal door de IND individueel beoordeeld. De uitkomst van zo'n beoordeling is dat de aanvraag wordt ingewilligd of wordt afgewezen. Het komt voor dat een vreemdeling pas na zijn afwijzing over nieuwe informatie beschikt die zijn asielverzoek onderbouwt, bijvoorbeeld doordat hij een arrestatiebevel uit het land van herkomst kan overleggen of andere documenten waaruit blijkt dat hij in zijn eigen land gevaar loopt. Maar het kan ook zijn dat er andere asielgronden zijn ontstaan die ten tijde van de eerste aanvraag nog niet speelden. Bijvoorbeeld dat de vreemdeling zich inmiddels bekeerd heeft tot een andere religie. Of dat er sprake is van LHBTI-aspecten, die de vreemdeling niet vertelde bij een eerdere aanvraag. In al deze voorbeelden is er sprake van nieuwe informatie, die wellicht tot een andere beslissing leidt. Medewerkers van de IND buigen zich daarom bij een herhaalde aanvraag opnieuw over de zaak en nemen een nieuwe beslissing.

Hoe weet de IND wat er speelt in een land?

Om tot een goede beslissing te kunnen komen, beschikken medewerkers van de IND over een uitgebreide landenkennis. Daarnaast hebben zij toegang tot een database met gegevens over landen en gebieden en worden zij bijgestaan door een team van experts. Zo zijn er experts beschikbaar op het gebied van landeninformatie, maar beschikt de IND ook over een internationaal toonaangevend team van documentexperts. Maar ook de vreemdeling zelf kan informatie aandragen. Bijvoorbeeld door documenten te overleggen die zijn asielrelaas onderbouwen.

Zit er verschil tussen de beoordeling van een eerste en een herhaalde asielaanvraag?

De beslissingen van de IND hebben een grote impact op de levens van mensen. Medewerkers van de IND weten dat. Daarom wordt iedere aanvraag zorgvuldig behandeld, of het nou de eerste of een herhaalde aanvraag is. Toch zijn er verschillen in de behandeling. Wordt bij een eerste asielverzoek het hele dossier als uitgangspunt genomen, bij een herhaalde asielaanvraag spitst de behandeling zich toe op de aanwezigheid van nieuwe feiten of omstandigheden. Immers, alles wat in de eerste asielaanvraag al naar voren is gebracht, is gewogen in de eerste beslissing. Daarom is het belangrijk om in de eerste procedure alle relevante feiten, omstandigheden en documenten in te brengen. Bij een herhaalde asielaanvraag beoordeelt de IND of er nieuwe feiten of omstandigheden zijn. Als dat het geval is, wordt van die nieuwe feiten of omstandigheden beoordeeld of die leiden tot een andere beslissing op de asielaanvraag. Als dat zo is, wordt de aanvraag ingewilligd en krijgt de vreemdeling een verblijfsvergunning.

Nieuwe feiten en omstandigheden leiden echter niet altijd tot een inwilliging. Als de nieuwe feiten of omstandigheden niet tot een ander oordeel leiden, wordt de herhaalde asielaanvraag afgewezen.

Hoe gaat de beoordeling van een herhaalde asielaanvraag in zijn werk?

Een vreemdeling kan op elk moment een herhaalde asielaanvraag indienen. Maar omdat in de eerste asielprocedure al een zorgvuldige, volledige en uitgebreide beoordeling heeft plaatsgevonden, moet een herhaalde asielaanvraag aan striktere voorwaarden voldoen. Zo moet een herhaalde asielaanvraag persoonlijk worden ingediend in Ter Apel. Bij het indienen van een herhaalde asielaanvraag moet gebruik worden gemaakt van een voorgeschreven formulier, waarbij vragen moeten worden ingevuld en relevante documenten worden bijgevoegd. Als dit niet gebeurt, is de aanvraag niet volledig en wordt de aanvraag buiten behandeling gesteld. Dit betekent dat de IND niet inhoudelijk naar de aanvraag kijkt. Bij herhaalde asielaanvragen die compleet zijn, beoordeelt de IND op grond van de stukken of een gehoor nodig is. Als op grond van de stukken al blijkt dat de aanvraag geen kans van slagen heeft, beslist de IND op de aanvraag en komt er geen gehoor.

Omdat een herhaalde asielaanvraag op elk moment kan worden ingediend, is er een speciaal team van de IND dag en nacht paraat om op zogenaamde 'last minute aanvragen' te beslissen. Dit zijn aanvragen die vlak voor terugkeer worden ingediend. Het team werkt nauw samen met de Koninklijke Marchaussee (KMar) en de Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V), die verantwoordelijk is voor het vertrek van vreemdelingen uit Nederland. Van alle geplande uitzettingen, levert de DT&V een overzicht aan bij de IND. Medewerkers van dit speciale team bekijken van elke vreemdeling het dossier en screenen op welke gronden de vreemdeling mogelijk een herhaalde asielaanvraag zou kunnen indienen. Als de vreemdeling vervolgens daadwerkelijk een herhaalde aanvraag indient, heeft de IND vaak de zaak al voor kunnen bereiden, waardoor er een snelle beslissing kan worden genomen.

Heeft de IND genoeg tijd om een gedegen beslissing te nemen als uitzetting bijna plaatsvindt?

Omdat de IND het dossier van elke vreemdeling grondig screent, kunnen mogelijke redenen voor een asielaanvraag vaak al tijdig in kaart worden gebracht. Als er sprake is van nieuwe feiten of omstandigheden en er nog voldoende tijd is voorafgaand aan het vertrek uit Nederland, dan vindt een gehoor met de vreemdeling plaats. In dit gehoor kan de vreemdeling zijn aanvraag toelichten. Als de nieuwe feiten of omstandigheden inderdaad tot een andere beslissing kunnen leiden, wordt de vreemdeling van de vlucht gehaald en wordt de aanvraag verder inhoudelijk beoordeeld.

 

Als er door de vreemdeling geen nieuwe feiten of omstandigheden zijn aangedragen, maakt de IND een voorlopige beslissing. Het vertrek uit Nederland gaat dan gewoon door, de vreemdeling kan dan vanuit zijn land van herkomst of via zijn gemachtigde in Nederland de procedure voortzetten.

Soms is niet op voorhand duidelijk of de nieuwe feiten of omstandigheden zullen leiden tot een inwilliging of afwijzing. Er is dan tijd nodig voor meer onderzoek. In die gevallen wordt de vreemdeling van de vlucht gehaald en wordt de asielaanvraag in de normale procedure behandeld. De betreffende vreemdeling hoeft dan niet meer in bewaring te blijven, maar vindt zijn plek in de reguliere vreemdelingenopvang.