VluchtelingenWerk Nederland heeft vorige week een brief gestuurd naar de Tweede Kamer. De organisatie wil de aandacht vestigen op het ongemak veroorzaakt door "een kleine groep asielzoekers in opvangcentra" uit "veilige landen". Ze hebben ook een oplossing voorgesteld om dit probleem aan te pakken. Deze problemen hebben namelijk ook een negatieve impact op de andere asielzoekers die bescherming verdienen.

De oplossing volgens VWN is dat de asielzoekers uit veilige landen, die vrijwel geen kans maken op asiel in Nederland, voortaan altijd in een versnelde procedure terecht moeten komen. Daarmee kan hun aanvraag in enkele weken afgedaan worden en komen ze niet meer in een normaal asielzoekerscentrum terecht.

‘Net in Nederland’ vroeg de woordvoerder van VWN, Martijn van der Linden, naar deze groep asielzoekers. “We herkennen inderdaad ook dat een kleine groep overlastgevers, meestal uit veilige herkomstlanden, soms voor veel overlast zorgen. Zowel voor andere asielzoekers in de AZC's als voor omwonenden. In de beeldvorming worden deze groepen nogal eens door elkaar gehaald, herkennen wij ook.”

In Nederland zijn zo'n 300 asielzoekers die overlast veroorzaken en zich schuldig maken aan criminaliteit. Daarbij gaat het onder meer om winkeldiefstal, inbraak en straatroof. Andere problemen zijn belediging van buschauffeurs, personeel van het asielzoekerscentrum of de politie. Ze zijn gezet op de Top X-lijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Maar het is niet bekend of ze allemaal uit veilige landen komen of niet.

De Telegraaf meldde vorige maand nog dat het mis in Grave met een groepje jennende asielzoekers uit veilige landen. Ze weigerden te betalen voor het openbaar vervoer en vielen chauffeurs lastig. Er moesten beveiligers op de bus worden ingezet. Ook in Oisterwijk is men deze groep zat. De gemeenteraad riep het lokale bestuur op ze niet meer in de gemeente op te vangen.

VluchtelingenWerk herkent de signalen en vindt ook dat er streng moet worden opgetreden tegen mensen die overlast veroorzaken. Na een snelle en zorgvuldige procedure moeten zij zo snel mogelijk kunnen worden uitgezet.

Asielzoeker of vluchteling?

Degenen die vanuit veilige landen in Nederland aankomen, zijn asielzoekers. Maar wat betekent dat?

Niet iedere asielzoeker in Nederland is een vluchteling. Een asielzoeker is iemand die een ander land om bescherming vraagt door een asielverzoek in te dienen. Een vluchteling is iemand die in zijn thuisland 'gegronde vrees' heeft voor vervolging op grond van ras, godsdienst, nationaliteit, politieke overtuiging of het behoren tot een bepaalde etnische of sociale groep, en die in het eigen land geen bescherming krijgt. Deze definitie is bepaald in het Vluchtelingenverdrag van de Verenigde Naties.

Op grond van artikel 30b lid 1b Vw kan een asielaanvraag als kennelijk ongegrond worden afgewezen, als de aanvrager afkomstig is uit een veilig land van herkomst. Nederland hanteert een lijst van veilige landen van herkomst van asielzoekers. Het uitgangspunt is dat asielzoekers uit zo’n land geen gevaar lopen en daarom niet in aanmerking komen voor asiel.

Op de lijst staan landen waar volgens de Rijksoverheid over het algemeen geen sprake is van:

  • vervolging vanwege bijvoorbeeld ras of geloof;
  • foltering;
  • onmenselijke behandeling.

Van der Linden vindt dat er ook uit veilige herkomstlanden soms mensen komen die echt gevaar lopen. Bijvoorbeeld kritische journalisten, politiek opposanten en LHBTI asielzoekers. “Daarom is de term 'veilig land' in onze ogen ook niet terecht. Wij vinden dat een land niet op die lijst thuishoort als het daar niet voor iedereen veilig is. We zijn er dan ook alert op dat deze mensen een goede kans krijgen op bescherming.”

 

Maar hij ziet ook dat het overgrote deel van de asielzoekers uit veilige landen geen kans op asiel heeft. De redenen waarom ze naar Nederland komen zijn heel uiteenlopend en soms ook heel begrijpelijk. "Maar onze asielprocedure en de opvang is alleen bedoeld voor mensen die echt niet terug kunnen naar hun land van herkomst. Daarom begrijpen we dat deze groep een snelle procedure krijgt, zodat het niet aantrekkelijk wordt om naar Nederland te komen om lang in de opvang te kunnen blijven wonen."